صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۹۰٬۲۸۲ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

عَبدالله بن طاهر سومین امیر طاهری و از سرداران ایرانی‌تبار مأمون، خلیفه عباسی بود. وی نخست با سرکوب شورشیان در شام و مصر، قدرت مأمون را در آن نواحی تثبیت کرد و پس از مرگ حاکمان خراسان بزرگ، طلحه بن طاهر و علی بن طاهر و تاخت و تاز گستردهٔ خوارج در آن ناحیه، به فرمان مأمون حکومت خراسان را به دست گرفت، و توانست ثبات را به شرق خلافت بازگرداند و طاهریان را به اوج قدرت رسانید. پس از مرگ پدرش طاهر بن حسین تا پایان عمر، در دوره مأمون و حتی مُعتَصِم، یکی از مقتدرترین شخصیت‌های سیاسی و نظامی پس از خلیفه بود. عبدالله پیش از حکومت از نزدیکان مأمون و مورد توجه و علاقهٔ وی بود و پس از مراجعت طاهر به خراسان، در بغداد ماند و مناصب طاهر را عهده‌دار شد. عبدالله در سال ۲۰۶ ه‍.ق/۸۲۱ م از سمت مأمون، مأمور به سرکوب شورش نَصر بن شَبَث در رِقه گشت که پیش از آن چندین سال طاهر بن حسین را به خود مشغول نگه داشته بود. عبدالله پس از وصول به رقه، به شدت به مقابله با نصر برخاست و وی را در محاصره گرفت و سرانجام با درگیری‌های نظامی و فشارهایی که بر نصر وارد ساخت، در سال ۲۰۸ ه‍.ق/۸۲۴ م، نصر را به تسلیم واداشت و او را به بغداد نزد مأمون فرستاد و قلعهٔ کیسوم، که مقر وی بود، را نیز ویران ساخت. عبدالله پس از این موفقیت، مأمور به سامان دادن به اوضاع مصر و سرکوب شورش‌های آنجا شد. او در سال ۲۱۰ یا ۲۱۱ ه‍.ق عازم مصر شد. ابتدا به سمت علی بن عبدالعزیز جِروی که مصر سفلی و حوزهٔ شرقی را تحت سلطه داشت، حرکت کرد که او با وقوف بر تحرکات عبدالله، به نزد وی رفت و اظهار اطاعت و بندگی در برابر خلیفه نمود. عبدالله سپس به سمت عبیدالله بن سریٰ روان شد و لشکرش را در طی نبردی درهم شکست و او را در شهر فسطاط محاصره نمود که پس از مدتی، عبیدالله تسلیم عبدالله شد و در سال ۲۱۱ ه‍.ق/۸۲۶ م به نزد مأمون فرستاده شد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… پل اورسوند میان دو کشور سوئد و دانمارک طولانی‌ترین پل ریلی و جاده‌ای در اروپا است؟ (در تصویر)
… آندره گایم تنها کسی است که هم جایزه نوبل و هم جایزه ایگ‌نوبل گرفته است؟
… در آتش‌سوزی ۲۰۱۸ موزه ملی برزیل، ۹۲ درصد از بیست میلیون شی تاریخیِ موجود در این موزه، طعمهٔ حریق شد؟
… بالدوین پنجم اورشلیم، سال ۱۱۸۳ در شش سالگی همزمان با دایی جذامی خود بالدوین چهارم، تاج‌گذاری کرد و تدهین شد؟
… از خاندان مستوفیان آشتیانی پنج تن نخست‌وزیر ایران و یک نفر صدراعظم بوده‌اند؟
… در منظومۀ یونانی ادیسه، پس از بازگشت پادشاه اودیسئوس از سفر طولانیش، سگش آرگوس نخستین کسی بود که او را شناخت و در دم جان باخت؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۳ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۹۰٬۲۸۲ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

گلوریا استاینم در سال ۱۹۷۷

در یمن، درگیری‌های شدید بین حوثی‌ها و شورای رهبری ریاست‌جمهوری صدها کشته بر جای گذاشت.
گلوریا استاینم (در تصویر)، روزنامه‌نگار و فعال فمینیست آمریکایی، در ۹۲ سالگی درگذشت.
دوئین دیویس به جرم سازمان‌دهی قتل توپاک شکور، رپر آمریکایی، در سال ۱۹۹۶ محکوم شد.
تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن به‌سوی مدار عملیاتی ال۲ زمین–خورشید پرتاب شد.
تلاش برای کودتا علیه حکومت نظامی در نیجر شکست خورد.

یادبودها

امروز: دوشنبه، ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۱ ربیع‌الثانی ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۹۰۱ – در پی ترور ویلیام مک کینلی، تئودور روزولت از حزب جمهوری‌خواه به عنوان بیست و ششمین رئیس‌جمهور ایالات متحده انتخاب شد.
۱۹۲۷ – ایزادورا دانکن (در تصویر)، رقاص آمریکایی، در حین رانندگی در یک اتومبیل کروکی و سرباز، با پیچیده شدن شال گردن ابریشمی قرمز بلندش به دور یکی از چرخهای اتومبیل و شکستگی گردنش، جان سپرد.
۱۹۵۹ – فضاپیمای «لونای ۲» شوروی، با فرود آمدن بر سطح ماه، نخستین شی ساخته دست بشر شد که به کره ماه می‌رسد.
۱۹۶۰ – «سازمان کشورهای صادر کننده نفت» با نام اختصاری اوپک، که کشورهای ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا، هسته اولیه عضو آن را تشکیل می‌دادند، تأسیس شد.
۱۹۸۲ – بشیر جمایل رئیس‌جمهور لبنان، رهبر شبه‌نظامیان مسیحی مارونی و رهبر حزب فالانژ لبنان، نه روز پس از تحویل‌گرفتن پست ریاست جمهوری و پیش از ادای سوگند رسمی، بر اثر انفجار بمبی در بیروت، ترور شد.
۲۰۱۹ - در نتیجه حمله پهپادی به تأسیسات نفتی سعودی آرامکو در بقیق، توان تولید نفت خام عربستان سعودی به نصف کاهش یافت.

زادروزها

۱۷۶۰ - زادروز لوئیجی کروبینی آهنگساز ایتالیایی
۱۷۶۹ - زادروز الکساندر فون هومبولت دانشمند جامع‌الاطراف آلمانی
۱۸۴۹ – زادروز ایوان پاولف روان‌شناس روس
۱۹۳۷ - زادروز رنزو پیانو معمار ایتالیایی
۱۹۶۵ - زادروز دمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲
۱۹۷۹ - زادروز ایویکا اولیچ فوتبالیست اهل کشور کرواسی
۱۹۸۳ - زادروز امی واینهاوس خواننده و ترانه‌سرای بریتانیایی

درگذشت‌ها

۱۳۲۱ - درگذشت دانته آلیگیری شاعر ایتالیایی
۱۸۵۲ - درگذشت آرتور ولزلی، سیاستمدار بریتانیایی
۱۹۸۲ - درگذشت گریس کلی بازیگر و مدل آمریکایی ،ملکه موناکو، برندهٔ جایزه اسکار
۲۰۰۹ - درگذشت پاتریک سوویزی بازیگر ،رقصنده ،خواننده و ترانه سرا ی آمریکایی
۲۰۱۰ - درگذشت هانیبال الخاص نقاش، منتقد و مدرس هنری، مترجم و نویسندهٔ ایرانی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای سپتامبر – یادبودهای بیشتر…