Баш бит
Гватемала һәм
Никарагуада — Сан-Хасинто җиңүе,
Мексикада — атта йөрүчеләр (карро) көннәре
- 1712 — итальян астрономы Джованни Кассини вафат була.
- 1769 — алман сәяхәтчесе һәм географ Александр фон Гумбольдт туа.
- 1812 — 1812 елгы рус-француз сугышы дәвамында Наполеон гаскәрләре Мәскәүгә керә.
- 1853 — Төркия Русиягә сугыш игълан итә. Кырым сугышы башлана.
- 1864 — британияле юрист, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты Роберт Сесил туа.
- 1938 — Сөләйман Еналиев, күз табибе, сәламәтлек саклау эшен оештыручы һәлак була.
- 1954 — Ырынбур өлкәсендә атом коралы кулланып, хәрби укулар уза.
- 1960 — Багдадта ОПЕК оешмасы оештырыла.
- 1965 — Русия экс-президенты Дмитрий Медведев туа.
- 2003 — Референдум нәтиҗәсендә Эстония Аурупа берлегенә кушыла.
Ша́хмат — 64 шакмаклы тактада махсус шахмат ташлары (фигуралары) белән ике көндәш арасында уйнала торган үзендә сәнгать, фән һәм спорт элементларын сыйдырган логик уен.
Шахмат атамасы фарсы теленнән таралган: «шахмат» – «шаһ үлде» дигәнне аңлата. Шахмат уены гадәттә ике көндәш арасында уйнала. Уенны шулай ук кара-каршы ике төркем дә уйнарга мөмкин. Аларны консультантлар дип атыйлар. Уен билгеләнгән кагыйдәләр буенча уйнала. Ярышлар вакытында алар ФИДЕ кагыйдәләре белән тулыландырылына.
Сез беләсезме?
- Эдди Мерфи 84 нче «Оскар» премиясен тапшыру тантанасын алып барудан баш тарткан.
- Удмуртиядәге иң «татар» районы булып Юкамен районы дип санала.
- Алтын Урданың турыдан-туры варисы — Олы Урда.
- Россиядәге иң кечкенә шәһәр — Тула өлкәсендәге Чекалин шәһәре.
- Гвинея-Бисау Җөмһүрияте Португалиядән бәйсезлеккә 1973 елда ирешә.
- Чуашиядәге Шыгырдан авылын Касыйм татарлары нигезләве ихтимал.
- Обь-Енисей каналы соңгы тапкыр 1942 елда кулланылган.
- Хәзереге Курск һәм Белгород өлкәләре җирләрендә кайчандыр татар ханлыгы урнашкан була.
- Башкортстанда башкорт халкының милли батыры Салават Юлаев исемендәге район бар.
- Майлылыгы 15 % тан ким булса, майонез соус дип йөртелә.
- «Мәгълүмати цивилизация фәлсәфәсе» курсын татар кешесе булдыра.
Татарстан Республикасының милли музее — Татарстанның фәнни-тикшеренү һәм мәдәният-агарту оешмасы, Россиянең иң зур музейларыннан берсе. 1895 елның 5 апрелендә ачыла. 1981 елдан 2005 елга кадәр милли музей 80 музейны берләштергән Татарстан музей берлегенең әйдәүче оешмасы булып тора. Бүген Казанда 12 бүлекчәсе, районнарда 2 филиалы бар. 1894 елда Казанның фән һәм сәнәгать музее буларак, тарихчы, коллекционер, крайны өйрәнүче А. Ф. Лихачевның (1832—1890) 40 000 саклау берәмлегеннән торучы шәхси тупланмасыннан һәм 1890 елда узган фән-сәнәгать күргәзмәсе экспонатлары нигезендә оештырыла.
| Соңгы сайланган портал: | Шәхесләр | |
| Соңгы сайланган исемлек: | Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреатлары |
Сайланган мультимедиа
Таныш булыйк
Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.
Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.
Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.
Җаваплылыктан баш тарту
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче
Катнашу
- Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
- Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
- Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.
Җәмгыять
Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".
Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 62 064 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 95 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.
Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.
Вики-кырларыбыз
- Хәзерге вакыйгалар
- Көн тәртибендәге мәсьәләләр
- Соңгы яңалыклар
- Статистика
- Вазыйфалар
- Стратегия
- Эшчәнлек планы
- Алдынгыларыбыз
- Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
- Ай хезмәттәшлеге темасы
- Сайланган эчтәлек
- Соңгы үзгәртүләр
- Яңа битләр
Тугандаш проектлар
Викиверситет — белем бирү аланы
Викиҗыентык — медиафайллар саклагычы
Викикитап — дәреслекләр һәм белешмәлекләр
Викимәгълүмат — фактик мәгълүмат-белем базасы
Викиөзек — өземтәләр җыентыгы
Викисәфәр — юл күрсәткече
Викисүзлек — сүзлек һәм тезаурус
Викитөрләр — биологик төрләр
Викиханә — оригиналь текстлар
Викихәбәрләр — хәбәрләр агентлыгы
Мета-Вики — проектара хезмәттәшлек аланы
Викимедиа инкубаторы — яңа тел бүлекләре
MediaWiki — «MediaWiki» буенча белешмә
Phabricator — технологик платформаны үстерү
Википедия телләре
Азәрбайҗанча – Көньяк азәрбайҗанча – Башкортча – Кырым татарча – Чуашча – Гагаузча – Каракалпакча – Карачай-Балкарча – Казакъча – Кыргызча – Төрекмәнчә – Төрекчә – Татарча – Тывача – Уйгырча – Үзбәкчә – Якутча - Көньяк алтайча