Pergi ke kandungan

Austria

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Republik Austria
Republik Österreich
Jata Austria
Jata
Lagu kebangsaan: Land der Berge, Land am Strome
"Tanah Pergunungan, Tanah di Tepi Sungai"
Lokasi Austria (hijau tua) dalam Kesatuan Eropah (hijau muda)
Lokasi Austria (hijau tua) dalam Kesatuan Eropah (hijau muda)
Ibu negara
dan bandar terbesar}
Vienna
48°12′U 16°21′T / 48.200°U 16.350°T / 48.200; 16.350
Bahasa rasmiBahasa Jerman
Bahasa serantau teriktirafCroatia Burgenland, Hungary dan Slovenia
PemerintahRepublik persekutuan berparlimen
Alexander Van der Bellen[1]
Christian Stocker[2]
Badan perundanganParlimen Austria
• Dewan pertuanan
Majlis Persekutuan
• Dewan rakyat
Majlis Kebangsaan
Sejarah kenegaraan
• Mark timur di bawah Wangsa Babenberg
976
• Republik diisytiharkan
12 November 1918
• Republik Kedua dipulihkan
27 April 1945
15 Mei 1955
26 Oktober 1955
Keluasan
• Jumlah
83,870.95 km2 (32,382.75 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2026[3]
9215956
• Bancian penduduk tahun 2021[4]
8969068
• Kepadatan
109.9/km2 (284.6/sq mi)
KDNK (PPP)2026 (anggaran)[5]
• Jumlah
$721.033 bilion
• Per kapita
$78,334
KDNK (nominal)2026 (anggaran)[5]
• Jumlah
$623.719 bilion
• Per kapita
$67,761
Gini (2023)31.2[6]
sederhana
HDI (2023)▲ 0.930[7]
sangat tinggi (22)
Mata wangEuro (€) (EUR)
Zon waktuUTC+1 (CET)
• Musim panas (DST)
UTC+2 (CEST)
Kod panggilan+43
Kod ISO 3166AT
DPT internet.at

Austria (Jawi: اوستريا; Jerman: Österreich), secara rasminya Republik Austria (Jerman: Republik Österreich), ialah sebuah negara terkurung daratan di Eropah Tengah. Negara ini bersempadan dengan Jerman dan Republik Czech di utara, Slovakia dan Hungary di timur, Slovenia dan Itali di selatan, serta Switzerland dan Liechtenstein di barat. Austria meliputi kawasan seluas 83,870.95 kilometer persegi (32,383 bt2) dan mempunyai 9,215,956 penduduk pada 1 Januari 2026.[8][3] Vienna, yang juga merupakan negeri persekutuan, ialah ibu negara, bandar terbesar dan pusat politik, ekonomi serta kebudayaan utama negara.

Kira-kira 60 peratus wilayah Austria bergunung-ganang dan sebahagian besar kawasan barat serta selatannya terletak dalam Alps Timur. Grossglockner, dengan ketinggian 3,798 meter (12,461 ka), ialah puncak tertinggi, manakala Danube menjadi sungai terpenting yang merentasi bahagian utara negara.[8] Austria ialah sebuah republik persekutuan berparlimen yang terdiri daripada sembilan negeri (Jerman: Länder). Bahasa Jerman ialah bahasa rasmi seluruh negara, manakala bahasa Croatia, Hungary dan Slovenia mempunyai taraf rasmi di kawasan tertentu; enam kumpulan minoriti asli turut diiktiraf oleh undang-undang Austria.[9][10]

Wilayah Austria moden berkembang daripada kerajaan Celt Noricum, wilayah Empayar Rom dan mark sempadan yang diperintah oleh Wangsa Babenberg. Wangsa Habsburg menguasai Kadipaten Austria mulai akhir abad ke-13 dan membina sebuah monarki berbilang bangsa yang kemudiannya menjadi Empayar Austria dan Austria-Hungary. Selepas kekalahan dalam Perang Dunia Pertama, monarki tersebut dibubarkan dan sebuah republik ditubuhkan pada 1918. Demokrasi digantikan oleh pemerintahan autoritarian pada 1933, sebelum Austria diserap ke dalam Jerman Nazi melalui Anschluss pada 1938. Republik dipulihkan pada 1945; pendudukan Bersekutu berakhir menerusi Perjanjian Negara Austria pada 1955, diikuti pengisytiharan berkecuali tetap.[11]

Austria ialah sebuah ekonomi berpendapatan tinggi dengan sektor perkhidmatan, perindustrian dan pelancongan yang maju. Negara ini menyertai Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 1955 dan Kesatuan Eropah pada 1995, mengambil bahagian dalam Kawasan Schengen sejak 1997 dan menggunakan euro sebagai mata wang sejak 1999, dengan wang kertas serta syiling euro diperkenalkan pada 2002.[12] Austria menduduki tangga ke-22 dalam Indeks Pembangunan Manusia bagi data 2023.[7] Vienna juga merupakan pusat utama diplomasi pelbagai hala dan menempatkan beberapa badan antarabangsa.[13] Warisan muzik klasik, seni bina, landskap Alp dan pusat-pusat bersejarah negara ini merupakan unsur penting dalam identiti kebudayaan serta industri pelancongannya.

Etimologi

[sunting | sunting sumber]
Piagam lama dengan perkataan Ostarrîchi dibulatkan merah
Piagam tahun 996 yang mengandungi penyebutan terawal nama Ostarrîchi; perkataan itu dibulatkan merah.

Nama Jerman Österreich berkembang daripada bentuk bahasa Jerman Hulu Kuno Ostarrîchi. Bentuk terawal yang masih diketahui muncul dalam sebuah piagam Maharaja Otto III bertarikh 1 November 996, yang merujuk kepada suatu kawasan di sekitar Neuhofen an der Ybbs sebagai wilayah yang lazim dipanggil Ostarrîchi. Istilah itu secara umumnya ditafsirkan sebagai “wilayah di timur” berhubung dengan kawasan penempatan Bavaria.[14]

Bentuk Latin Austria berkembang kemudian daripada nama tersebut dan menjadi asas bagi nama negara dalam banyak bahasa, termasuk bahasa Melayu.[14]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Zaman prasejarah, Rom dan pertengahan

[sunting | sunting sumber]

Kawasan Austria moden telah didiami sejak zaman prasejarah. Perlombongan garam di sekitar Hallstatt bermula secara sistematik sekurang-kurangnya sejak Zaman Gangsa, manakala kegiatan perlombongan bawah tanah dan rangkaian perdagangan yang luas menjadi asas kepada masyarakat Zaman Besi yang dikenali sebagai budaya Hallstatt. Menjelang abad pertama SM, kerajaan Celt Noricum menguasai sebahagian besar kawasan tersebut dan menjalinkan hubungan perdagangan yang erat dengan Republik Rom.[15][16]

Sekitar tahun 15 SM, sebahagian besar Noricum diserap ke dalam Empayar Rom. Wilayah Austria moden kemudiannya terbahagi terutamanya antara wilayah Rom Noricum, Raetia dan Pannonia. Sungai Danube membentuk sebahagian daripada sempadan utara empayar, dengan rangkaian kubu, petempatan dan laluan perdagangan dibina di sepanjangnya. Vindobona, di tapak Vienna moden, berkembang daripada sebuah kem tentera, manakala Carnuntum menjadi salah sebuah pusat ketenteraan dan perdagangan utama di Pannonia.[17][18]

Selepas pemerintahan Rom merosot pada abad ke-5, wilayah tersebut menjadi kawasan penempatan dan persaingan antara pelbagai kelompok Jermanik, Avar, Slav dan Bavaria. Pada penghujung abad ke-8, Charlemagne menubuhkan sebuah mark sempadan timur di bawah kekuasaan Empayar Caroling bagi menghadapi Avar. Kawasan itu kemudiannya dikuasai oleh Magyar sehingga kekalahan mereka dalam Pertempuran Lechfeld pada 955 membolehkan sempadan timur Empayar Suci Rom dibentuk semula.[16][19]

Pada 976, Maharaja Otto II menyerahkan pentadbiran mark timur itu kepada Leopold daripada Wangsa Babenberg. Nama Ostarrîchi, yang menjadi asal nama Jerman bagi Austria, Österreich, pertama kali direkodkan dalam sebuah piagam pada 996. Babenberg menggalakkan pembukaan tanah dan pemusatan kuasa di sepanjang Danube, sementara Vienna berkembang sebagai pusat istana mereka. Melalui Privilegium Minus pada 1156, mark tersebut dinaikkan menjadi Kadipaten Austria dan diberikan beberapa keistimewaan penggantian kepada keluarga pemerintah. Babenberg turut memperoleh Kadipaten Styria pada 1192, tetapi garis lelaki dinasti itu pupus pada 1246, lalu mencetuskan perebutan penguasaan terhadap wilayah Austria.[19]

Monarki Habsburg

[sunting | sunting sumber]

Selepas suatu tempoh persaingan yang turut melibatkan Raja Ottokar II dari Bohemia, wilayah Austria dan Styria jatuh ke tangan Rudolf I daripada Wangsa Habsburg. Pada 1282, Rudolf menyerahkan kedua-dua kadipaten itu kepada putera-puteranya, sekali gus meletakkan asas kepada pemerintahan Habsburg di Austria selama lebih enam abad. Dinasti tersebut memperluas wilayahnya melalui perkahwinan, pewarisan, pembelian dan peperangan, sehingga Austria menjadi teras kepada sebuah kumpulan wilayah dinasti yang meliputi sebahagian besar Eropah Tengah.[20][16]

Pandangan menghadap Istana Schönbrunn di Vienna
Istana Schönbrunn di Vienna, salah sebuah kediaman utama Wangsa Habsburg.

Mulai abad ke-15, anggota Habsburg memegang takhta Maharaja Suci Rom hampir tanpa putus sehingga pembubaran empayar pada 1806. Namun, Empayar Suci Rom bukanlah sebuah negara Austria yang bersatu; wilayah-wilayahnya mempunyai pemerintah dan institusi masing-masing, manakala tanah warisan Habsburg hanya membentuk salah satu pusat kuasa di dalamnya. Cabang Austria dinasti itu memperoleh mahkota Bohemia dan Hungary pada 1526, lalu menjadikan Vienna pusat sebuah monarki berbilang etnik dan bahasa.[16][17]

Abad ke-16 dan ke-17 ditandai oleh Reformasi Protestan, Kontra-Reformasi serta peperangan berpanjangan dengan Empayar Uthmaniyah. Vienna dikepung oleh tentera Uthmaniyah pada 1529 dan sekali lagi pada 1683. Kedua-dua pengepungan itu berjaya dipatahkan, dan selepas 1683 tentera Habsburg beralih kepada serangan yang memperluas kekuasaan dinasti tersebut di Hungary serta Eropah Tenggara.[21][17]

Pada abad ke-18, Maria Theresa dan puteranya, Joseph II, melaksanakan pembaharuan berasaskan pemerintahan mutlak tercerahkan. Langkah mereka merangkumi pemusatan pentadbiran, pendidikan wajib, pembaharuan percukaian dan ketenteraan, pengurangan kewajipan feudal, toleransi agama yang lebih luas serta penyusunan semula hubungan antara negara dengan Gereja Katolik. Walaupun pembaharuan itu mengukuhkan keupayaan kerajaan pusat, wilayah-wilayah Habsburg terus mempunyai tradisi undang-undang, institusi dan kepentingan politik yang berbeza.[17]

Semasa Peperangan Napoleon, Maharaja Francis II mengisytiharkan Empayar Austria pada 1804 sebagai tindak balas terhadap perubahan susunan kuasa Eropah. Beliau melepaskan mahkota Empayar Suci Rom dan membubarkan empayar tersebut pada 1806. Selepas kekalahan Napoleon, Menteri Luar Austria Klemens von Metternich memainkan peranan utama dalam Kongres Vienna 1814–1815, yang memulihkan keseimbangan kuasa dan membentuk semula sempadan politik Eropah.[22][17]

Revolusi 1848 menggugat pemerintahan konservatif Habsburg dan mendorong penghapusan banyak baki kewajipan feudal, tetapi percubaan awal untuk membentuk pemerintahan berperlembagaan kemudiannya disekat. Kekalahan Austria kepada Prusia dalam Perang Austria-Prusia pada 1866 menamatkan kedudukan utamanya dalam hal ehwal Jerman dan mempercepat rundingan dengan golongan elit Hungary. Kompromi Austria-Hungary 1867 membentuk Austria-Hungary, sebuah dwimonarki yang terdiri daripada bahagian Austria dan Hungary, masing-masing dengan kerajaan serta parlimennya sendiri, tetapi berkongsi raja dan urusan tertentu seperti dasar luar serta pertahanan.[23]

Pada 28 Jun 1914, pewaris takhta Adipati Agung Franz Ferdinand dan isterinya, Sophie, dibunuh di Sarajevo. Pembunuhan itu mencetuskan Krisis Julai, yang berkembang menjadi Perang Dunia Pertama. Kekalahan Kuasa Tengah pada 1918 dan kebangkitan gerakan kebangsaan menyebabkan Austria-Hungary berpecah kepada beberapa negara pengganti.[24]

Pada 12 November 1918, Republik Jerman-Austria diisytiharkan di Vienna. Negara baharu itu pada mulanya berhasrat menyertai Jerman, tetapi Perjanjian Saint-Germain-en-Laye mewajibkan kemerdekaan Austria dikekalkan kecuali dengan persetujuan Liga Bangsa-Bangsa. Perjanjian tersebut turut mengesahkan berakhirnya monarki, membatasi angkatan tentera Austria dan menjadi asas kepada susunan wilayah republik pascaperang.[25][26]

Republik Pertama, pemerintahan autoritarian dan zaman Nazi

[sunting | sunting sumber]

Republik Pertama Austria mewarisi hanya sebahagian kecil daripada wilayah dan sumber ekonomi bekas monarki. Keruntuhan pasaran bersama Austria-Hungary, inflasi, pengangguran serta pertikaian sempadan membebankan negara baharu itu. Undang-undang Perlembagaan Persekutuan yang diluluskan pada 1 Oktober 1920 membentuk Austria sebagai sebuah republik persekutuan berparlimen. Walau bagaimanapun, kehidupan politik semakin terbahagi antara kem sosialis, konservatif Katolik dan nasionalis Jerman, yang masing-masing turut disokong oleh pertubuhan separa tentera.[27][25]

Pada Mac 1933, pertikaian tatacara yang menyebabkan ketiga-tiga presiden Majlis Kebangsaan meletakkan jawatan digunakan oleh Canselor Engelbert Dollfuss untuk menghalang Parlimen daripada bersidang semula. Kerajaannya kemudian memerintah melalui dekri darurat, menyekat kebebasan politik dan mengharamkan beberapa parti. Pertempuran antara kerajaan dengan Schutzbund Republikan, sayap separa tentera Sosial Demokrat, mencetuskan Perang Saudara Austria pada Februari 1934. Selepas pemberontakan itu dipatahkan, Perlembagaan Mei 1934 membentuk Negara Persekutuan Austria, sebuah negara korporat autoritarian tanpa demokrasi berparlimen yang berfungsi.[28]

Dollfuss dibunuh semasa cubaan rampasan kuasa oleh Nazi Austria pada Julai 1934. Penggantinya, Kurt Schuschnigg, meneruskan pemerintahan autoritarian sambil cuba mempertahankan kemerdekaan negara daripada tekanan Jerman Nazi. Namun, selepas ugutan politik dan ketenteraan daripada Adolf Hitler, tentera Jerman memasuki Austria pada 12 Mac 1938. Austria dimasukkan ke dalam Reich Jerman pada hari berikutnya melalui Anschluss.[17][29]

Pegawai sempadan Austria dan Jerman menanggalkan penanda sempadan pada 15 Mac 1938
Pegawai sempadan Austria dan Jerman menanggalkan penanda sempadan pada 15 Mac 1938, selepas pelaksanaan Anschluss.

Plebisit pada 10 April 1938 digunakan oleh rejim Nazi untuk memberikan gambaran sokongan rakyat terhadap pengilhakan tersebut. Pungutan suara itu berlangsung di bawah pemerintahan diktator dan propaganda yang meluas, sementara orang Yahudi dan Roma dilarang mengundi; oleh itu, keputusannya tidak dianggap sebagai gambaran pilihan raya yang bebas.[29]

Selepas pengilhakan, undang-undang perkauman dan dasar penindasan Nazi dilaksanakan dengan pantas. Orang Yahudi Austria mengalami keganasan, perampasan harta, pemecatan, pemindahan paksa dan pengusiran, sebelum deportasi besar-besaran ke ghetto serta kem pemusnahan bermula pada 1941. Mauthausen menjadi pusat utama rangkaian kem tahanan di wilayah Austria. Sinti dan Roma, orang kurang upaya, penentang politik dan agama, serta mereka yang dianiaya kerana orientasi seksual atau dikategorikan sebagai “antisosial” turut dipenjarakan atau dibunuh. Kira-kira 65,000 orang Yahudi Austria menjadi mangsa Holokus.[29][17][30]

Warga Austria terdapat dalam kalangan mangsa dan anggota gerakan penentangan, tetapi sebahagian yang lain memainkan peranan penting dalam parti, angkatan tentera, pentadbiran dan alat penindasan Nazi. Selepas 1945, penekanan rasmi terhadap Austria sebagai negara yang telah diduduki oleh Jerman sering mengecilkan penglibatan warga Austria dalam jenayah rejim tersebut. Perdebatan awam yang lebih terbuka tentang tanggungjawab bersama berkembang lewat, terutama sejak 1980-an.[25][31]

Republik Kedua dan integrasi Eropah

[sunting | sunting sumber]

Pada 27 April 1945, wakil Parti Rakyat Austria (ÖVP), Parti Demokratik Sosial Austria (SPÖ) dan Parti Komunis Austria (KPÖ) mengisytiharkan kemerdekaan Austria serta pemulihan republik demokratik. Austria kekal di bawah pendudukan empat kuasa Pihak Berikat, iaitu Amerika Syarikat, Kesatuan Soviet, Perancis dan United Kingdom. Pilihan raya demokratik pertama selepas perang diadakan pada November 1945 dan menghasilkan sebuah kerajaan campuran yang diketuai oleh Canselor Leopold Figl.[32][16]

Pembinaan semula negara dilaksanakan melalui kerjasama antara parti-parti utama, badan perwakilan pekerja dan majikan serta pentadbiran wilayah. Bantuan daripada Rancangan Marshall mempercepat pemulihan ekonomi, manakala gabungan besar ÖVP–SPÖ mendominasi politik persekutuan sehingga 1966. Kesepakatan antara kerajaan dan kumpulan berkepentingan ini turut membentuk sistem “perkongsian sosial” Austria, yang membantu mengurus hubungan perusahaan, penetapan gaji dan dasar ekonomi pascaperang.[17][31]

Perjanjian Negara Austria ditandatangani di Istana Belvedere pada 15 Mei 1955 oleh Austria dan empat kuasa pendudukan. Perjanjian itu memulihkan kedaulatan penuh negara serta membuka jalan kepada pengunduran tentera Pihak Berikat. Pada 26 Oktober 1955, Majlis Kebangsaan meluluskan undang-undang perlembagaan yang menetapkan Austria berkecuali secara kekal. Undang-undang tersebut melarang negara itu menyertai pakatan ketenteraan atau membenarkan penubuhan pangkalan tentera asing di wilayahnya.[31][33]

Austria diterima sebagai anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 14 Disember 1955 dan menyertai Majlis Eropah pada 16 April 1956. Dasar berkecuali tidak bermaksud pengasingan diplomatik; Austria aktif dalam kerjasama pelbagai hala, misi keamanan PBB dan usaha menjadikan Vienna sebagai tempat rundingan serta ibu pejabat pertubuhan antarabangsa.[34][35][17]

Pertumbuhan ekonomi yang pesat pada dekad-dekad selepas perang, peluasan perlindungan sosial, pembangunan perumahan dan prasarana serta pembaharuan pendidikan meningkatkan taraf hidup. Sistem politik yang pada mulanya dikuasai oleh ÖVP dan SPÖ menjadi lebih bersaing mulai 1970-an dan 1980-an. Pada masa yang sama, kontroversi sekitar pemilihan Kurt Waldheim sebagai presiden persekutuan pada 1986 mempercepat perdebatan mengenai penglibatan Austria dalam jenayah Nazi dan budaya peringatan negara.[31]

Berakhirnya Perang Dingin mengubah kedudukan geopolitik Austria dan memudahkan integrasi yang lebih rapat dengan Eropah Barat. Austria menyertai Kesatuan Eropah pada 1 Januari 1995, memasuki Kawasan Schengen pada 1 Disember 1997 dan menjadi anggota kawasan euro pada 1 Januari 1999. Keanggotaan tersebut memperkukuh hubungan ekonomi dan politik Austria dengan negara-negara Eropah lain, sementara dasar berkecuali secara kekal terus menjadi sebahagian daripada susunan perlembagaan negara.[12][33]

Geografi

[sunting | sunting sumber]

Bentuk muka bumi dan iklim

[sunting | sunting sumber]

Austria terletak di antara garis lintang kira-kira 46° dan 49° utara. Keluasan rasminya ialah 83,870.95 km², dengan sempadan darat sepanjang 2,706 km.[8] Negara ini terbahagi secara kasar kepada kawasan Alp di barat dan selatan, kaki bukit Alp, Lembangan Vienna, dataran rendah timur serta bahagian selatan Jisim Bohemia di utara Danube. Sekitar 60 peratus wilayahnya bergunung-ganang, dan kawasan penempatan serta pertanian paling luas tertumpu di lembah sungai dan dataran timur.

Puncak Grossglockner yang dilitupi salji di Alps Austria
Grossglockner ialah gunung tertinggi Austria, setinggi 3,798 meter.

Rangkaian gunung utama merupakan sebahagian daripada Alps Timur. Grossglockner di sempadan Carinthia dan Tyrol Timur ialah titik tertinggi negara. Banjaran lain termasuk Alps Batu Kapur Utara, Alps Tengah dan Alps Batu Kapur Selatan. Kawasan di timur, khususnya Burgenland dan Lembangan Vienna, lebih rendah dan mempunyai iklim serta guna tanah yang berbeza daripada kawasan Alp.

Hampir seluruh Austria terletak dalam lembangan saliran Danube, yang mengalir kira-kira 350 km melalui negara ini. Anak sungai penting termasuk Inn, Salzach, Enns, Traun, Drava dan Morava. Tasik Constance dikongsi dengan Jerman dan Switzerland, manakala Tasik Neusiedl dikongsi dengan Hungary. Tasik-tasik Alp di Salzkammergut dan Carinthia penting bagi bekalan air, ekosistem, rekreasi dan pelancongan.[8]

Iklim Austria bersifat sederhana tetapi berubah mengikut ketinggian dan kedudukan. Kawasan barat menerima pengaruh lautan yang lebih kuat serta taburan hujan lebih tinggi, manakala timur mempunyai ciri benua dengan musim panas lebih panas dan musim sejuk lebih kering. Kawasan pergunungan mengalami iklim Alp, salji yang lebih lama dan perubahan cuaca setempat yang ketara. Fenomena angin panas dan kering foehn boleh berlaku di lembah Alp.[8]

Alam sekitar dan tenaga

[sunting | sunting sumber]
Landskap pergunungan di Taman Negara Hohe Tauern
Landskap di Taman Negara Hohe Tauern.

Landskap Austria merangkumi hutan, padang rumput Alp, tanah lembap, tasik dan kawasan pertanian. Negara ini mempunyai enam taman negara, termasuk Taman Negara Hohe Tauern, Donau-Auen dan Neusiedler See–Seewinkel. Taman negara ditadbir dengan matlamat melindungi proses ekologi, habitat dan kepelbagaian biologi, di samping menyokong penyelidikan serta rekreasi yang terkawal.[36]

Tenaga hidro sejak lama memainkan peranan penting dalam penjanaan elektrik Austria, terutama di lembangan sungai dan kawasan Alp. Menurut imbangan tenaga awal Statistik Austria, sumber boleh baharu membentuk 44.2 peratus daripada penggunaan tenaga akhir kasar pada 2025.[37] Dasar tenaga dan alam sekitar turut dipengaruhi oleh komitmen Kesatuan Eropah, sementara perubahan iklim menimbulkan cabaran terhadap glasier, salji bermusim, hutan, pertanian dan pengurusan risiko banjir.

Politik dan kerajaan

[sunting | sunting sumber]

Institusi persekutuan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Parlimen Austria di Vienna
Bangunan Parlimen Austria di Vienna.

Austria ialah sebuah republik demokratik, persekutuan dan berparlimen berdasarkan Perlembagaan Persekutuan Austria, yang terasnya diterima pakai pada 1920, dipinda pada 1929 dan dipulihkan pada 1945. Kuasa perundangan serta pentadbiran dibahagikan antara kerajaan persekutuan dengan sembilan kerajaan negeri; bidang seperti undang-undang perlembagaan, pertahanan dan sebahagian besar dasar ekonomi berada pada peringkat persekutuan, manakala negeri mempunyai kuasa dalam bidang yang diperuntukkan oleh perlembagaan.[38]

Presiden Persekutuan ialah ketua negara dan dipilih secara langsung untuk penggal enam tahun, dengan had dua penggal berturut-turut. Presiden melantik canselor dan anggota kerajaan, mewakili negara serta mempunyai beberapa kuasa perlembagaan lain, walaupun kebanyakannya dilaksanakan mengikut amalan berparlimen dan atas nasihat kerajaan.[39] Canselor Persekutuan mengetuai kerajaan, yang perlu mengekalkan sokongan atau sekurang-kurangnya toleransi majoriti dalam Majlis Kebangsaan. Majlis itu boleh memaksa kerajaan atau seorang menteri berundur melalui undi tidak percaya.[40]

Jawatan persekutuan utama
Jawatan Penyandang Gabungan politik Mula penggal semasa Kaedah pemilihan atau pelantikan Peranan perlembagaan
Presiden Persekutuan Alexander Van der Bellen[1] Bebas 26 Januari 2023
(penggal kedua)		 Dipilih secara langsung untuk enam tahun Ketua negara; melantik canselor dan menjalankan kuasa presiden yang ditetapkan oleh perlembagaan
Canselor Persekutuan Christian Stocker[2] Parti Rakyat Austria (ÖVP) 3 Mac 2025 Dilantik oleh presiden dan bergantung pada sokongan Parlimen Ketua kerajaan dan penyelaras kerja Kerajaan Persekutuan

Parlimen Austria mempunyai dua dewan. Majlis Kebangsaan terdiri daripada 183 anggota yang dipilih untuk tempoh perundangan lima tahun dan menjadi dewan utama dalam penggubalan undang-undang serta pengawasan kerajaan.[41] Majlis Persekutuan mempunyai 60 anggota yang dihantar oleh dewan perundangan negeri mengikut jumlah penduduk dan mewakili kepentingan negeri dalam proses perundangan persekutuan.[42] Sistem pilihan raya Majlis Kebangsaan berasaskan perwakilan berkadar. Badan kehakiman terpisah daripada cabang perundangan dan eksekutif, manakala Mahkamah Perlembagaan Austria memastikan pematuhan terhadap perlembagaan.[43]

Dalam pilihan raya Majlis Kebangsaan pada 29 September 2024, Parti Kebebasan Austria (FPÖ) muncul sebagai parti terbesar buat kali pertama dengan 28.8 peratus undi dan 57 kerusi. ÖVP memperoleh 51 kerusi, Parti Demokratik Sosial Austria (SPÖ) 41, NEOS 18 dan Parti Hijau 16.[44] Selepas rundingan pembentukan kerajaan, Christian Stocker mengangkat sumpah pada 3 Mac 2025 sebagai ketua kerajaan gabungan ÖVP, SPÖ dan NEOS.[45]

Hubungan luar dan dasar berkecuali

[sunting | sunting sumber]
Kompleks Pusat Antarabangsa Vienna
Pusat Antarabangsa Vienna menempatkan Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Vienna dan beberapa organisasi antarabangsa.

Austria mengekalkan dasar berkecuali tetap sejak 1955. Berkecuali terutama merujuk kepada ketiadaan penyertaan dalam pakatan ketenteraan dan larangan pangkalan tentera asing secara kekal di wilayahnya. Pada masa yang sama, Austria ialah anggota Kesatuan Eropah dan mengambil bahagian dalam dasar luar, sekatan, pengurusan krisis serta operasi keamanan yang serasi dengan undang-undang negara.[11]

Vienna menempatkan Pejabat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Vienna, Agensi Tenaga Atom Antarabangsa, Pertubuhan Pembangunan Perindustrian Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan beberapa organisasi lain.[13] Austria juga menganggotai Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi, Pertubuhan Keselamatan dan Kerjasama di Eropah serta Majlis Eropah. Kedudukan geografinya dan hubungan sejarah dengan Eropah Tengah serta tenggara mempengaruhi penglibatannya di Balkan Barat dan kawasan Danube.

Pembahagian pentadbiran

[sunting | sunting sumber]
Peta Austria yang menunjukkan sempadan dan nama sembilan negeri persekutuannya
Sembilan negeri persekutuan Austria. Nama negeri pada peta ditunjukkan dalam bahasa Jerman.

Austria ialah sebuah negara persekutuan yang terdiri daripada sembilan negeri (Jerman: Länder; bentuk tunggal: Land).[46] Setiap negeri mempunyai perlembagaan negeri dalam lingkungan Perlembagaan Persekutuan. Kuasa perundangan negeri dilaksanakan oleh dewan perundangan yang dikenali sebagai Landtag, manakala kuasa eksekutif dilaksanakan oleh kerajaan negeri yang dipilih oleh Landtag dan diketuai oleh seorang gabenor negeri (Landeshauptmann).[47][48][49]

Vienna mempunyai kedudukan serentak sebagai negeri persekutuan, bandar dan ibu negara. Oleh itu, institusi bandar dan negerinya menjalankan fungsi bertindih: majlis perbandaran berfungsi sebagai Landtag, senat bandar sebagai kerajaan negeri dan datuk bandar sebagai gabenor negeri.[50]

Di bawah peringkat negeri terdapat 94 unit peringkat daerah dan 2,092 perbandaran pada 2026.[51] Unit peringkat daerah merangkumi daerah politik (Jerman: politische Bezirke) dan bandar berkanun (Jerman: Statutarstädte). Bandar berkanun menjalankan tugas pentadbiran perbandaran serta pentadbiran daerah dalam wilayah yang sama, manakala setiap perbandaran merupakan badan wilayah yang mempunyai hak pemerintahan sendiri.[52]

Keluasan dalam jadual berikut dibundarkan kepada kilometer persegi terdekat. Angka penduduk merupakan keputusan muktamad Statistik Austria pada 1 Januari 2026. Kepadatan penduduk dikira daripada angka penduduk dan keluasan yang dipaparkan, lalu merupakan nilai anggaran kerana angka keluasan telah dibundarkan.[51][3]

Negeri-negeri persekutuan Austria
Bendera Negeri Nama Jerman Ibu negeri Keluasan
(km²)		 Penduduk
(1 Januari 2026)		 Kepadatan penduduk
(orang/km²)
Bendera negeri Burgenland Burgenland Burgenland Eisenstadt 3,965 301,695 76
Bendera negeri Carinthia Carinthia Kärnten Klagenfurt 9,537 569,990 60
Bendera negeri Austria Hilir Austria Hilir Niederösterreich Sankt Pölten 19,180 1,729,541 90
Bendera negeri Austria Hulu Austria Hulu Oberösterreich Linz 11,983 1,537,159 128
Bendera negeri Salzburg Salzburg Salzburg Salzburg 7,154 573,526 80
Bendera negeri Styria Styria Steiermark Graz 16,400 1,271,764 78
Bendera negeri Tyrol Tyrol Tirol Innsbruck 12,648 779,060 62
Bendera negeri Vorarlberg Vorarlberg Vorarlberg Bregenz 2,602 412,307 158
Bendera negeri Vienna Vienna Wien Vienna 415 2,040,914 4,918

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Struktur ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Austria mempunyai ekonomi pasaran sosial berpendapatan tinggi yang bersepadu rapat dengan pasaran tunggal Eropah. Sektor perkhidmatan membentuk bahagian terbesar kegiatan ekonomi, manakala pembuatan khusus, kejuruteraan, kenderaan dan komponennya, bahan kimia, logam, makanan serta produk kayu dan kertas merupakan bidang perindustrian penting. Perusahaan kecil dan sederhana mempunyai peranan besar, di samping syarikat multinasional dan perusahaan perindustrian yang berorientasikan eksport.

Menurut pangkalan data World Economic Outlook IMF pada April 2026, KDNK nominal Austria bagi 2026 dianggarkan sebanyak AS$623.719 bilion, manakala KDNK berdasarkan pariti kuasa beli dianggarkan AS$721.033 bilion.[5] Statistik Austria merekodkan KDNK 2025 pada harga semasa sebanyak €514.3 bilion.[53] Austria mengalami penguncupan ekonomi pada 2023 dan 2024 sebelum kembali mencatat pertumbuhan pada 2025; perubahan permintaan eksport, kos tenaga, pelaburan dan penggunaan domestik mempengaruhi pemulihan tersebut.

Hubungan perdagangan paling rapat adalah dengan negara-negara Kesatuan Eropah, khususnya Jerman, Itali dan negara jiran di Eropah Tengah. Kedudukan di persimpangan laluan Danube dan Alp menjadikan Austria pusat pengangkutan serta logistik serantau. Sistem “perkongsian sosial”, yang melibatkan rundingan antara wakil majikan, pekerja dan kerajaan, secara tradisional mempengaruhi dasar gaji, pasaran buruh dan kebajikan, walaupun bentuk serta pengaruhnya berubah mengikut perkembangan politik dan ekonomi.

Pertanian menyumbang bahagian kecil kepada keluaran negara tetapi penting bagi guna tanah, bekalan makanan dan landskap budaya. Ladang berskala kecil dan sederhana banyak terdapat di kawasan lembah serta kaki bukit, manakala penternakan tenusu dan perhutanan penting di kawasan Alp. Austria juga dikenali dengan pengeluaran wain, terutamanya di Austria Hilir, Burgenland, Styria dan Vienna.

Pelancongan

[sunting | sunting sumber]
Perkampungan Hallstatt di tepi tasik dan kaki gunung
Hallstatt di wilayah Salzkammergut, sebahagian daripada tapak Warisan Dunia Hallstatt–Dachstein/Salzkammergut.

Pelancongan merupakan sumber pendapatan dan pekerjaan yang penting, dengan musim sejuk tertumpu pada sukan salji di Alps dan musim panas pada bandar bersejarah, tasik, laluan mendaki serta acara kebudayaan. Pada 2025, tempat penginapan berdaftar merekodkan 48.17 juta ketibaan dan 157.29 juta malam penginapan; purata tempoh tinggal ialah 3.3 malam.[54] Vienna, Salzburg, Tyrol, Carinthia dan Styria merupakan antara tumpuan utama, tetapi kebergantungan sesetengah kawasan terhadap pelancongan turut menimbulkan cabaran berkaitan perumahan, kesesakan, penggunaan sumber dan perubahan iklim.

Prasarana

[sunting | sunting sumber]

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]
Kereta api ÖBB Railjet di Stesen Utama Vienna
Kereta api ÖBB Railjet di Stesen Utama Vienna.

Rangkaian pengangkutan Austria menghubungkan pusat bandar, kawasan Alp dan negara jiran melalui jalan raya, rel, pengangkutan udara serta laluan air Danube. Österreichische Bundesbahnen (ÖBB) ialah pengendali kereta api utama, di samping syarikat awam dan swasta lain. Laluan antara Vienna, Linz, Salzburg, Innsbruck, Graz dan Klagenfurt membentuk tulang belakang perjalanan dalam negara, sementara perkhidmatan antarabangsa menyediakan hubungan ke Jerman, Switzerland, Itali, Republik Czech, Slovakia, Hungary dan Slovenia.

Pada 2024, pengendali kereta api membawa 351.4 juta penumpang di wilayah Austria, tidak termasuk metro, trem dan rel ringan; jumlah itu meningkat 6.9 peratus berbanding 2023.[55] Pengangkutan awam bandar paling luas terdapat di Vienna, yang mempunyai rangkaian metro, trem, bas dan kereta api pinggir bandar. Sistem trem turut beroperasi di Graz, Linz, Innsbruck dan Gmunden.

Lebuh raya dan jalan persekutuan merentasi beberapa laluan Alp utama, termasuk Koridor Brenner antara Austria dan Itali. Penggunaan lebuh raya tertakluk kepada sistem bayaran jalan dan pelekat tol bagi kebanyakan kenderaan. Lapangan Terbang Antarabangsa Vienna ialah pintu masuk udara utama, manakala lapangan terbang Salzburg, Innsbruck, Graz, Linz dan Klagenfurt menyediakan perkhidmatan serantau serta antarabangsa. Danube digunakan untuk pengangkutan barang, pelayaran penumpang dan rekreasi.

Demografi dan masyarakat

[sunting | sunting sumber]

Penduduk dan migrasi

[sunting | sunting sumber]

Austria mempunyai 9,215,956 penduduk berdaftar pada 1 Januari 2026, bertambah 18,743 orang berbanding setahun sebelumnya.[3] Banci berasaskan daftar pada 31 Oktober 2021 merekodkan 8,969,068 penduduk.[4] Pertumbuhan penduduk moden tertumpu di Vienna dan beberapa kawasan bandar serta pinggir bandar, manakala sebahagian daerah luar bandar menghadapi penuaan dan pertumbuhan yang lebih perlahan.

Perubahan penduduk semakin dipengaruhi oleh migrasi antarabangsa kerana bilangan kematian lazimnya melebihi kelahiran. Pada 2025, imbangan semula jadi ialah negatif 11,835 orang, manakala migrasi bersih positif 30,742 orang, menghasilkan pertumbuhan penduduk keseluruhan yang kecil.[56]

Statistik Austria mentakrifkan penduduk “berlatar belakang asing” sebagai orang yang kedua-dua ibu bapanya lahir di luar negara. Berdasarkan mikrobanci isi rumah persendirian 2025, 2,553,600 orang termasuk dalam kategori ini; 1,901,200 ialah generasi pertama yang turut lahir di luar negara dan 652,400 ialah generasi kedua yang lahir di Austria.[57] Kategori statistik tersebut tidak sama dengan kewarganegaraan atau identiti etnik dan tidak boleh digunakan sebagai ukuran langsung bagi mana-mana komuniti kebangsaan tertentu.

Bahasa dan kumpulan minoriti

[sunting | sunting sumber]

Bahasa Jerman ialah bahasa rasmi pentadbiran dan mahkamah di seluruh Austria. Bentuk baku yang digunakan dalam pendidikan, media dan pentadbiran mempunyai beberapa ciri kosa kata serta sebutan Austria. Dalam pertuturan harian, kebanyakan kawasan menggunakan dialek Bavaria Austria, manakala dialek Alemannik dominan di Vorarlberg dan sebahagian Tyrol barat.

Bahasa Croatia, Slovenia dan Hungary mempunyai taraf bahasa rasmi di kawasan tertentu berdasarkan perlembagaan dan undang-undang kumpulan minoriti.[9] Austria mengiktiraf enam kumpulan minoriti asli, iaitu orang Croatia Burgenland, Slovenia, Hungary, Czech, Slovak dan Roma.[10] Hak yang berkaitan termasuk perlindungan bahasa, pendidikan tertentu, penggunaan bahasa dalam urusan rasmi di kawasan yang ditetapkan dan, dalam sesetengah tempat, papan tanda dwibahasa. Selain bahasa tersebut, migrasi sejak separuh kedua abad ke-20 telah meningkatkan penggunaan bahasa seperti Turki, Bosnia, Croatia, Serbia, Romania, Poland, Arab dan bahasa-bahasa lain.

Bahasa Isyarat Austria (Jerman: Österreichische Gebärdensprache) diiktiraf oleh perlembagaan sejak 2005. Penggunaannya dalam pendidikan, perkhidmatan awam dan media tetap bergantung pada kemudahan serta dasar pelaksanaan.

Agama

[sunting | sunting sumber]

Kebebasan beragama dan kepercayaan dilindungi oleh undang-undang Austria. Oleh sebab banci berasaskan daftar tidak mengumpulkan agama, Statistik Austria menjalankan tinjauan sukarela pada 2021 dan membuat pelarasan bagi penduduk institusi. Oleh itu, angka agama 2021 merupakan anggaran tinjauan, bukan kiraan banci menyeluruh.[58]

Tinjauan tersebut menganggarkan 55.2 peratus penduduk sebagai Katolik Rom, 8.3 peratus Islam, 4.9 peratus Kristian Ortodoks dan 3.8 peratus Protestan, sementara 22.4 peratus tidak mempunyai gabungan agama. Baki penduduk terdiri daripada komuniti Kristian lain, Buddha, Hindu, Yahudi dan kepercayaan lain.[58] Komposisi ini mencerminkan kemerosotan jangka panjang bahagian Katolik dan Protestan, peningkatan penduduk tanpa agama serta pertumbuhan komuniti Islam dan Ortodoks yang sebahagiannya berkaitan dengan migrasi.

Pendidikan dan kesihatan

[sunting | sunting sumber]

Pendidikan wajib bermula pada 1 September selepas seorang kanak-kanak mencapai umur enam tahun dan berlangsung selama sembilan tahun persekolahan.[59] Selepas itu, golongan muda yang menetap tetap di Austria tertakluk pada kewajipan pendidikan atau latihan sehingga berumur 18 tahun, kecuali apabila syarat tertentu telah dipenuhi.[60] Sistem ini merangkumi sekolah rendah, sekolah menengah akademik dan am, sekolah vokasional, sistem perantisan dwilandasan, kolej serta universiti awam dan swasta. Universiti Vienna ditubuhkan pada 1365 dan merupakan salah sebuah universiti tertua di Eropah Tengah.[61]

Sistem kesihatan berasaskan insurans kesihatan sosial dan penyedia awam serta swasta. Profil kesihatan OECD dan Kesatuan Eropah bagi 2025 menyatakan bahawa perlindungan insurans mencapai 99.9 peratus penduduk dan merangkumi pakej manfaat yang luas.[62] Jangka hayat ketika lahir mencapai 82.3 tahun pada 2024, tetapi perbezaan mengikut jantina, pendidikan, pendapatan dan wilayah kekal wujud.[62]

Kebudayaan

[sunting | sunting sumber]

Kebudayaan Austria mencerminkan kedudukannya di Eropah Tengah, sejarah Monarki Habsburg dan kepelbagaian tradisi wilayah antara kawasan Alps, lembah Danube serta pusat bandarnya. Sebagai sebuah negara persekutuan, tanggungjawab terhadap pembiayaan dan pentadbiran kebudayaan dikongsi oleh kerajaan persekutuan, negeri dan perbandaran. Kerajaan persekutuan membiayai institusi kebudayaan kebangsaan, pemuliharaan warisan dan kegiatan kesenian, manakala negeri serta pihak berkuasa tempatan mengendalikan pelbagai muzium, perpustakaan dan program kebudayaan wilayah.[63]

Muzik dan seni persembahan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Opera Negara Vienna dilihat dari luar
Opera Negara Vienna, salah sebuah institusi seni persembahan utama di Austria.

Vienna berkembang sebagai salah sebuah pusat utama muzik Eropah, khususnya dari zaman Klasik Vienna pada akhir abad ke-18 hingga perkembangan muzik moden pada awal abad ke-20. Kehidupan dan karya Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Anton Bruckner, Johann Strauss II dan Gustav Mahler mempunyai hubungan rapat dengan Austria atau Vienna. Kedudukan bandar itu sebagai pusat istana dan ibu kota empayar menyediakan rangkaian penaung, dewan persembahan, penerbit muzik serta institusi pendidikan yang menyokong perkembangan muzik klasik dan opera.[64][65]

Pada peralihan abad ke-20, Arnold Schönberg, Alban Berg dan Anton Webern, yang lazimnya dikelompokkan sebagai Sekolah Vienna Kedua, mengembangkan bahasa muzik atonal serta kaedah gubahan dua belas nada. Perkembangan ini menjadikan Vienna salah sebuah pusat penting modenisme muzik, di samping kedudukannya yang telah lama mantap dalam tradisi simfoni, muzik kamar, opera, opereta dan waltz.[66][67]

Institusi seperti Opera Negara Vienna, Filharmonik Vienna, Musikverein dan Konzerthaus Vienna mengekalkan tradisi persembahan muzik klasik di ibu negara. Filharmonik Vienna berkembang daripada konsert yang dianjurkan oleh pemuzik orkestra opera istana pada 1842, sementara Festival Salzburg, yang diasaskan pada awal abad ke-20, menganjurkan program tahunan opera, drama dan konsert. Seni teater berbahasa Jerman pula mempunyai institusi utama seperti Burgtheater di Vienna.[68][69][70] Di luar tradisi institusi tersebut, muzik rakyat, nyanyian, tarian dan persembahan pancaragam mempunyai bentuk yang berbeza mengikut negeri dan kawasan setempat.

Seni visual, seni bina dan kesusasteraan

[sunting | sunting sumber]

Seni visual Austria merangkumi seni keagamaan zaman pertengahan, kemegahan Barok istana serta gereja, dan gerakan moden yang muncul di Vienna sekitar 1900. Pemisahan Vienna, yang ditubuhkan pada 1897 sebagai persatuan seniman yang menentang batasan institusi seni konservatif, menjadi salah satu pemangkin Modernisme Vienna. Gustav Klimt, Egon Schiele dan Oskar Kokoschka merupakan antara tokoh yang paling dikenali daripada zaman tersebut, sementara arkitek dan pereka seperti Otto Wagner, Josef Hoffmann dan Koloman Moser membantu menghubungkan seni bina, reka bentuk dalaman, seni gunaan dan seni visual. Cita-cita menghasilkan karya seni menyeluruh turut diterapkan melalui organisasi seperti Wiener Werkstätte.[71][72]

Warisan seni bina negara ini mencerminkan perubahan politik dan kebudayaannya. Tinggalan sempadan Rom di sepanjang Danube, gereja dan biara zaman pertengahan, bandar lama seperti Salzburg, istana Barok seperti Istana Schönbrunn serta bangunan abad ke-19 di sepanjang Ringstraße memperlihatkan lapisan sejarah yang berbeza. Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20, penggunaan bentuk geometri, bahan baharu dan hiasan Jugendstil oleh Wagner, Hoffmann serta arkitek sezaman menandai peralihan daripada historisisme kepada seni bina moden.[64][71]

Kesusasteraan Austria lazimnya dibincangkan dalam lingkungan kesusasteraan berbahasa Jerman, tetapi perkembangannya turut dibentuk oleh tradisi berbilang bahasa dan berbilang etnik bekas Monarki Habsburg. Penulis yang dikaitkan dengan tradisi ini termasuk Arthur Schnitzler, Stefan Zweig, Robert Musil, Ingeborg Bachmann, Thomas Bernhard, Elfriede Jelinek dan Peter Handke. Karya mereka merangkumi persoalan identiti, bahasa, ingatan sejarah, kehidupan borjuis, kuasa politik dan perubahan masyarakat Austria.[73] Jelinek dianugerahi Hadiah Nobel dalam Kesusasteraan pada 2004, manakala Handke menerima anugerah yang sama pada 2019.[74][75]

Kehidupan intelektual Vienna sekitar 1900 mempertemukan kesusasteraan, muzik, seni visual, seni bina, falsafah dan sains sosial. Dalam bidang psikologi, Sigmund Freud mengembangkan psikoanalisis ketika tinggal dan menjalankan amalan perubatannya di bandar itu. Pertukaran gagasan antara pelbagai bidang tersebut menyumbang kepada kedudukan Vienna sebagai salah sebuah pusat utama modenisme Eropah.[76][71]

Warisan budaya dan masakan

[sunting | sunting sumber]
Wiener schnitzel daripada daging anak lembu dengan kentang rebus, pasli dan lemon
Wiener schnitzel, hidangan daging anak lembu bersalut serbuk roti yang dikaitkan dengan masakan Vienna.

Sehingga Ogos 2026, Austria mempunyai 12 tapak dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO, yang terdiri daripada 11 tapak budaya dan satu tapak semula jadi. Tapak budaya utamanya termasuk pusat bersejarah Vienna, Salzburg dan Graz, Istana dan Taman Schönbrunn, landskap budaya Hallstatt–Dachstein/Salzkammergut, laluan kereta api Semmering, landskap Wachau serta bahagian Austria bagi sempadan Empayar Rom di sepanjang Danube. Beberapa tapak merupakan pencalonan rentas sempadan, termasuk landskap Fertő/Neusiedlersee, kediaman cerucuk prasejarah di sekitar Alps, bandar spa bersejarah Eropah dan hutan beech purba di beberapa negara Eropah.[77]

Pemuliharaan tapak bersejarah kadangkala menimbulkan perdebatan tentang hubungan antara perlindungan warisan dengan pembangunan bandar. Pusat Bersejarah Vienna dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Dunia dalam Bahaya pada 2017 kerana kebimbangan terhadap kesan rancangan pembangunan bangunan bertingkat tinggi terhadap nilai sejagat luar biasanya. Tapak tersebut dikeluarkan daripada senarai berkenaan melalui keputusan Jawatankuasa Warisan Dunia pada Julai 2026.[78][79]

Masakan Austria menggabungkan tradisi masakan Vienna dengan kepakaran wilayah yang dipengaruhi oleh hasil pertanian tempatan dan hubungan sejarah dengan wilayah jiran. Hidangan yang sering dikaitkan dengan negara ini termasuk Wiener schnitzel, Tafelspitz, Kaiserschmarrn, Apfelstrudel, Sachertorte dan pelbagai jenis ladu, kek serta pastri. Wain mempunyai peranan penting di kawasan penanaman seperti Austria Hilir, Burgenland, Styria dan pinggir Vienna, sementara bir lebih menonjol dalam tradisi makanan di beberapa kawasan lain.[80]

Budaya kedai kopi Vienna berkembang sebagai suatu bentuk kehidupan sosial bandar yang menggabungkan penyajian kopi dan pastri dengan pembacaan akhbar, perbincangan serta pertemuan dalam tempoh yang panjang. Kedai kopi menjadi tempat pergaulan bagi penulis, seniman, pemuzik dan golongan profesional, khususnya pada akhir abad ke-19 dan awal abad ke-20. Tradisi tersebut dimasukkan ke dalam Inventori Warisan Budaya Tidak Ketara Austria pada 2011.[81]

Sukan

[sunting | sunting sumber]

Kedudukan sebahagian besar wilayah Austria di kawasan Alps menjadikan sukan musim sejuk, khususnya ski Alp, sebagai unsur penting dalam budaya sukan dan industri pelancongan negara. Austria mempunyai rangkaian kawasan ski, kereta kabel dan kemudahan peranginan musim sejuk yang luas, sementara pertandingan ski antarabangsa mendapat perhatian besar dalam masyarakat dan media Austria.[82][83] Innsbruck menganjurkan Sukan Olimpik Musim Sejuk 1964 dan sekali lagi menjadi tuan rumah pada 1976.[84][85]

Bola sepak mempunyai sistem pertandingan kebangsaan dan wilayah yang dikendalikan oleh Persatuan Bola Sepak Austria (ÖFB). Sukan lain yang mempunyai tradisi tersusun termasuk hoki ais, lompat ski, tenis, berbasikal serta kegiatan mendaki dan sukan pergunungan.[86]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 "Nationalratspräsident Sobotka dankt Van der Bellen für gute Zusammenarbeit mit Parlament und Gewährleistung von Stabilität" (dalam bahasa Jerman). Parlimen Austria. 26 Januari 2023. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  2. 1 2 "Federal Chancellor Christian Stocker" (dalam bahasa Inggeris). Federal Chancellery of Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  3. 1 2 3 4 "Population at beginning of year/quarter" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  4. 1 2 "Historic censuses" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  5. 1 2 3 "World Economic Outlook Database, April 2026" (dalam bahasa Inggeris). Tabung Kewangan Antarabangsa. April 2026. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  6. ↑ "Gini index – Austria" (dalam bahasa Inggeris). Bank Dunia. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  7. 1 2 "Country Insights: Austria" (dalam bahasa Inggeris). Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. 6 Mei 2025. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  8. 1 2 3 4 5 "Geography and Climate" (dalam bahasa Inggeris). Kementerian Persekutuan bagi Hal Ehwal Eropah dan Antarabangsa Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  9. 1 2 "Official language" (dalam bahasa Inggeris). Unternehmensserviceportal Austria. 31 Mac 2026. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  10. 1 2 "National Ethnic Minority Groups" (dalam bahasa Inggeris). Federal Chancellery of Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  11. 1 2 "History: Historic Overview" (dalam bahasa Inggeris). Kementerian Persekutuan bagi Hal Ehwal Eropah dan Antarabangsa Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  12. 1 2 "Austria – EU country" (dalam bahasa Inggeris). Kesatuan Eropah. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  13. 1 2 "UN in Vienna" (dalam bahasa Inggeris). Perkhidmatan Maklumat Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Vienna. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  14. 1 2 "Ostarrîchi" (dalam bahasa Inggeris). AEIOU Encyclopedia. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  15. ↑ "Hallstatt-Dachstein / Salzkammergut Cultural Landscape" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  16. 1 2 3 4 5 "History - Overview" (dalam bahasa Inggeris). Embassy of Austria in the United States. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "History" (dalam bahasa Inggeris). Federal Ministry for European and International Affairs of Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  18. ↑ "Archaeological Park Carnuntum, Austria" (dalam bahasa Inggeris). European Commission. 4 November 2021. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  19. 1 2 Gruber, Stephan. "Ostarrîchi: Austria under the Babenbergs". Die Welt der Habsburger (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  20. ↑ "Rudolf I: his ascent to become the head of the Holy Roman Empire". Die Welt der Habsburger (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  21. ↑ "The Period of the Turkish Sieges (1529 to 1683) - History of Vienna" (dalam bahasa Inggeris). City of Vienna. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  22. ↑ "The foundation of the Empire of Austria in 1804". Die Welt der Habsburger (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  23. ↑ "Abschied vom Kaiserstaat" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  24. ↑ "Erster Weltkrieg und Ende der Monarchie" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  25. 1 2 3 "1918 bis 1945" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  26. ↑ "Section VI.—Austria (Art. 80)". Papers Relating to the Foreign Relations of the United States, The Paris Peace Conference, 1919, Volume XIII (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, United States Department of State. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  27. ↑ "100 Jahre Bundes-Verfassungsgesetz" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  28. ↑ "Das Ende der Demokratie" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  29. 1 2 3 United States Holocaust Memorial Museum. "Austria". Holocaust Encyclopedia (dalam bahasa Inggeris). United States Holocaust Memorial Museum. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  30. ↑ "National Fund of the Republic of Austria for Victims of National Socialism" (dalam bahasa Inggeris). Parliament of Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  31. 1 2 3 4 "1945 bis 1995" (dalam bahasa Jerman). Parlament Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  32. ↑ "Architecture & History" (dalam bahasa Inggeris). Parliament of Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  33. 1 2 "Federal Constitutional Law on the Neutrality of Austria" (dalam bahasa Inggeris). Rechtsinformationssystem des Bundes. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  34. ↑ "Member States" (dalam bahasa Inggeris). United Nations. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  35. ↑ "Austria - Member state" (dalam bahasa Inggeris). Council of Europe. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  36. ↑ "Nationalparks" (dalam bahasa Jerman). Umweltbundesamt Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  37. ↑ "Energy balances" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  38. ↑ "The Federal State of Austria" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  39. ↑ "The Federal President" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  40. ↑ "The Government" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  41. ↑ "The National Council" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  42. ↑ "The Federal Council" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  43. ↑ "Political System" (dalam bahasa Inggeris). Parlimen Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  44. ↑ "Nationalratswahl 2024" (dalam bahasa Jerman). Kementerian Dalam Negeri Persekutuan Austria. 16 Oktober 2024. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  45. ↑ "New government presents programme to National Council" (dalam bahasa Jerman). Parlimen Austria. 6 Mac 2025. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  46. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 2". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  47. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 99". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  48. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 95". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  49. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 101". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  50. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 108". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  51. 1 2 "Regional divisions" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  52. ↑ "Bundes-Verfassungsgesetz Art. 116". Rechtsinformationssystem des Bundes (dalam bahasa Jerman). Republik Österreich. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  53. ↑ "Gross domestic product and main aggregates" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  54. ↑ "Arrivals & overnight stays" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  55. ↑ "Rail passenger transport" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  56. ↑ "Components of population change" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  57. ↑ "Foreign background" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  58. 1 2 "Religious denomination" (dalam bahasa Inggeris). Statistik Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  59. ↑ "Compulsory school education" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Persekutuan Austria. 16 Julai 2026. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  60. ↑ "Education up to the age of 18" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Persekutuan Austria. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  61. ↑ "History of the University of Vienna" (dalam bahasa Inggeris). Universiti Vienna. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  62. 1 2 "Country Health Profile 2025: Austria" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi dan European Observatory on Health Systems and Policies. 2025. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  63. ↑ "Funding – Culture". Federal Ministry of Housing, Arts, Culture, Media and Sport (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  64. 1 2 "Historic Centre of Vienna". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  65. ↑ "Classical music in Vienna". Vienna Tourist Board (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  66. ↑ "Schönberg in Vienna". Vienna Tourist Board (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  67. ↑ "General Information". Arnold Schönberg Center (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  68. ↑ "Early History". Vienna Philharmonic (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  69. ↑ "History". Salzburg Festival (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  70. ↑ "Burgtheater". Burgtheater (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  71. 1 2 3 "Vienna 1900". Leopold Museum (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  72. ↑ "Too Modern for the First Row: The Architectural History of the Secession". Secession (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  73. ↑ "Ten years of the Literature Museum of the Austrian National Library". Austrian National Library (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  74. ↑ "Elfriede Jelinek – Facts". NobelPrize.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  75. ↑ "Peter Handke – Facts". NobelPrize.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  76. ↑ "Sigmund Freud Museum Vienna". Sigmund Freud Museum (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  77. ↑ "Austria". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  78. ↑ "Historic Centre of Vienna inscribed on List of World Heritage in Danger". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). 6 Julai 2017. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  79. ↑ "Update of the List of World Heritage in Danger (WHC/26/48.COM/8C)" (PDF). UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). 27 Julai 2026. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  80. ↑ "Culinary delights in Vienna". Austria.info (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  81. ↑ "Viennese coffee house culture". Austrian Commission for UNESCO (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  82. ↑ Herman, Martyn (3 Februari 2026). "Austria the unlikely underdogs in downhill, says coach". Reuters (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  83. ↑ "National data". Federal Ministry of Economy, Energy and Tourism (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  84. ↑ "Innsbruck 1964 Winter Olympics". Olympics.com (dalam bahasa Inggeris). International Olympic Committee. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  85. ↑ "Innsbruck 1976 Winter Olympics". Olympics.com (dalam bahasa Inggeris). International Olympic Committee. Dicapai pada 4 Ogos 2026.
  86. ↑ "Ligen & Bewerbe". Österreichischer Fußball-Bund (dalam bahasa Jerman). Dicapai pada 4 Ogos 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Austria&oldid=6920167"