Məzmuna keç

Covanni Centile

Vikipediya, azad ensiklopediya
Covanni Centile
it. Giovanni Gentile
Doğum tarixi 29 may 1875(1875-05-29)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 15 aprel 1944(1944-04-15)[4][5][…] (68 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Dövr İtaliya faşizmi
İstiqaməti Hegelçilik
Əsas maraqları fəlsəfə
Təsirlənib Georq Vilhelm Fridrix Hegel
Mükafatları Order of the German Eagle
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Covanni Centile (it. Giovanni Gentile; 29 may 1875[1][2][…], Kastelvetrano[d], Siciliya[1][3][…] – 15 aprel 1944[4][5][…], Florensiya[6]) — italyan filosofu, siyasətçi. Roma Universitetinin professoru, Mussolini hökumətində Maarif naziri.

Centile Hegelin təlimini yenidən nəzərdən keçirmiş və yeni hegelçiliyin subyektiv idealist çalarlarından biri olan "aktualizm" sistemini yaratmışdır. Centileyə görə, bütün mövcudat həmişə aktual, fəal olan, düşünən fikrin, hərəkətin nəticəsidir. Düşünən fikrin yaradıcılığı isə məkan və zaman şəraiti ilə məhdudlaşdırılmışdır. Onun doğurduğu materiya ölüdür, ətalətlidir, lakin fikirlə vəhdət halındadır. Solipsizmdən uzaqlaşmaq üçün Centile universal "mən" anlayışını işə salır. Reallıq fərdi şüur ideyaları ilə eyniyyət təşkil etməyib, kainatda təşəkkül tapma prosesində bütün əkslikləri aradan qaldıran fövqəlşəxsi transsendental başlanğıcın xalis təfəkkürüdür. Sosioloji-siyasi baxışlarında Centile liberalizmdən fatalizmədək təkamül etmişdir. Centile fəlsəfəsinin subyektivizmi və volyuntarizmi italyan faşizminin ideoloji əsaslarından olmuşdur.

Əsərləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • "Hegel dialektikasının islahatı" (1913)

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 4 Giovanni Gentile (it.). // www.accademiadellescienze.it. (İstifadə tarixi: 1 dekabr 2020).
  2. 1 2 BeWeB. (İstifadə tarixi: 15 fevral 2021).
  3. 1 2 Scuola Normale Superiore. Elenco degli alunni della Scuola Normale Superiore di Pisa dal 1847 al 1970 (it.). Pisa: Pacini Editore. 1973. P. 37. 104 pag.
  4. 1 2 Giovanni Gentile (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  5. 1 2 Giovanni Gentile (ing.). // Internet Philosophy Ontology project. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  6. 1 2 Gennaro Sasso. GENTILE, Giovanni (it.). // Dizionario Biografico degli Italiani. Roma: Istituto dell'Enciclopedia Italiana. 2000. Vol. 53. (İstifadə tarixi: 11 fevral 2024).
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Covanni_Centile&oldid=8872105"