våtmark

I Noreg finn ein våtmark i heile landet. Nesten ingen andre land i Europa har så mange ulike plantar og dyreartar i våtmarkene som Noreg. Meir enn ti prosent av Noreg er våtmark. Omlag tre firedelar av dette er myr og éin firedel er sumpskog.

Over heile verda er menneske avhengige av våtmark. Våtmark gir vatn, mat og materialar. Meir enn ein milliard menneske har våtmarker som det økonomiske grunnlaget sitt. Våtmarker er også ei særs viktig kjelde til ferskvatn.

Våtmark gir næring til mange ulike typar plantar, frå urter til busker og tre. Nokre av dei mest vanlege vekstane i våtmark er papyrus, lotus, dunkjevle, mangrovar og siv. Noko som er spesielt med desse plantane er at dei har spesialiserte røter, blad som flyt, og at dei er har hole stenglar.

I sumpskog veks det tre, mens på myrer finn ein lågare vekstar. I myr blir det også laga torv av døde plantar.

Plantelivet i våtmark gir grunnlag for eit rikt dyreliv, mellom anna for fisk og fugl. Mange trekkfuglar nyttar våtmarker som kvilestader når dei er på veg nordover eller sørover. Fleire fuglar, mellom anna vadefuglar, overvintrar i våtmark.

Fleire av artane som har våtmark som levestad er truga og står på den norske raudlista. Dette gjeld særleg insekt og planter.

Våtmark blir borte mykje raskare enn skog. Difor samarbeider mange land for å verne våtmarker. Våtmark er blant dei mest truga naturtypane.

I 1971 blei ein internasjonal konvensjon om å verne våtmark vedteken. 2. februar blei verdas våtmarksdag. Målet med å verne våtmark er å betre livsvilkåra for truga artar og å betre økosystema. Andre mål er å betre kvalitet på vatn, sikre lagring av karbon og dempe flaum.

• sump
• myr
• biologiske mangfald
• flaum
• karbon